Pozew o rozwód należy przygotować jako pismo procesowe: wskazać właściwy sąd okręgowy, dane małżonków, żądanie rozwodu, uzasadnienie i dowody. Do kompletu trzeba dołączyć wymagane dokumenty, odpis dla drugiego małżonka oraz potwierdzenie opłaty stałej w wysokości 600 zł.
Pozew o rozwód — od czego zacząć
Pozew o rozwód wszczyna postępowanie sądowe. Nie wystarczy napisać, że małżonkowie chcą się rozstać. Trzeba opisać, dlaczego nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia, ponieważ właśnie taki warunek przewiduje art. 56 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.
Przed napisaniem pozwu warto ustalić 4 podstawowe kwestie: czy rozwód ma być z orzekaniem o winie, czy bez orzekania o winie, czy małżonkowie mają wspólne małoletnie dzieci oraz czy trzeba rozstrzygnąć o alimentach, kontaktach albo miejscu pobytu dziecka. Zakres pozwu powinien odpowiadać rzeczywistej sytuacji rodzinnej.
Pozew o rozwód wzór może pomóc uporządkować pismo, ale nie powinien być kopiowany bez zmian. Wzór nie rozstrzygnie za stronę, które fakty potwierdzają winę, jakie dowody są istotne ani jakie żądania dotyczące dzieci są potrzebne.
Co musi zawierać pozew o rozwód
Wymagania dotyczące pisma procesowego wynikają z art. 126 i art. 187 Kodeksu postępowania cywilnego. Pozew powinien zawierać oznaczenie sądu, dane powoda i pozwanego, rodzaj pisma, dokładnie sformułowane żądanie, fakty uzasadniające żądanie, informację o mediacji oraz podpis.
Na początku pisma wpisuje się nazwę właściwego sądu okręgowego oraz dane obojga małżonków. Należy podać adresy i dane identyfikacyjne w zakresie wymaganym dla pisma procesowego. Następnie trzeba wskazać, czego powód żąda, na przykład rozwodu bez orzekania o winie albo rozwodu z wyłącznej winy drugiego małżonka.
Uzasadnienie powinno przedstawiać chronologicznie istotne fakty: zawarcie małżeństwa, przebieg wspólnego życia, moment i przyczyny rozpadu relacji oraz aktualny brak więzi między małżonkami. Przy żądaniu rozwodu z winą nie wystarczy samo stwierdzenie winy — potrzebne są fakty i dowody, które mają ją potwierdzać.
Do pozwu trzeba też dołączyć listę dowodów. Mogą nimi być dokumenty albo zeznania świadków, jeżeli odnoszą się do rozkładu pożycia, sytuacji dzieci, winy lub innych zgłoszonych żądań. Na końcu należy umieścić podpis powoda oraz informację o tym, czy strony podejmowały próbę mediacji albo z jakiego powodu jej nie podjęły.
Jak sformułować żądania
Żądanie główne powinno być jednoznaczne. Powód może żądać rozwodu z winą albo bez orzekania o winie. Wybór ma znaczenie dla przebiegu sprawy: żądanie winy wymaga opisania konkretnych zachowań i przedstawienia dowodów. Powód może żądać rozwodu bez orzekania o winie.
Jeżeli małżonkowie mają wspólne małoletnie dzieci, pozew może obejmować rozstrzygnięcia dotyczące władzy rodzicielskiej, miejsca pobytu dziecka, kontaktów oraz kosztów jego utrzymania. Podstawę stanowi art. 58 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Każde żądanie powinno odpowiadać konkretnej sytuacji, a nie ogólnemu zapisowi z formularza znalezionego w internecie.
W części dotyczącej dzieci trzeba wskazać, czego powód oczekuje w zakresie wykonywania władzy rodzicielskiej i gdzie ma znajdować się miejsce pobytu dziecka. Jeżeli potrzebne jest uregulowanie kontaktów, należy opisać ich proponowany sposób. Żądanie alimentów powinno wskazywać oczekiwaną kwotę oraz fakty dotyczące kosztów utrzymania dziecka i możliwości zarobkowych rodziców, poparte odpowiednimi dokumentami.
W pozwie można również zawrzeć żądania dotyczące sposobu korzystania ze wspólnego mieszkania, jeżeli jest to potrzebne w konkretnej sprawie. Nie należy jednak dodawać żądań automatycznie. Każde z nich powinno mieć uzasadnienie w faktach i dowodach, a ich zakres musi odpowiadać temu, co ma zostać rozstrzygnięte w procesie rozwodowym.
Jakie dokumenty dołączyć
Podstawowy komplet zależy od sytuacji rodziny. Najczęściej dołącza się odpis aktu małżeństwa. Jeżeli małżonkowie mają wspólne małoletnie dzieci, należy dołączyć także odpisy ich aktów urodzenia. Dokumenty powinny odpowiadać żądaniom opisanym w pozwie.
Jeżeli sprawa obejmuje alimenty, przydatne będą dokumenty dotyczące dochodów i kosztów utrzymania. Przy żądaniach odnoszących się do leczenia, przemocy albo innych istotnych zdarzeń należy dołączyć dokumenty, które potwierdzają wskazane fakty, o ile powód się na nie powołuje. Dowody trzeba wymienić w pozwie i powiązać z konkretnymi twierdzeniami.
Wymagany jest oryginał pozwu dla sądu oraz odpis pozwu z załącznikami dla drugiego małżonka. Przy jednym pozwanym przygotowuje się 1 odpis dla pozwanego. Jeżeli w postępowaniu występuje większa liczba uczestników, trzeba przygotować dodatkowe odpisy w liczbie wymaganej dla uczestników.
| Zakres | Co wskazać lub dołączyć | Liczba / kwota | Podstawa prawna |
|---|---|---|---|
| Oznaczenie sądu i stron | Sąd okręgowy, dane powoda i pozwanego, adresy oraz dane identyfikacyjne w zakresie wymaganym dla pisma | 1 pozew | art. 126 i 187 KPC |
| Żądanie główne | Rozwód z winą albo bez orzekania o winie | 1 żądanie główne; żądanie winy wymaga uzasadnienia faktami i dowodami | art. 56 KRO; art. 187 KPC |
| Żądania dotyczące dzieci | Władza rodzicielska, miejsce pobytu, kontakty i alimenty — jeżeli sprawa dotyczy wspólnych małoletnich dzieci | Zakres zależny od sytuacji rodzinnej | art. 58 KRO |
| Uzasadnienie i dowody | Opis zupełnego i trwałego rozkładu pożycia, fakty dotyczące dzieci, winy i innych żądań oraz lista dowodów | Załączniki według potrzeb | art. 56 i 58 KRO; art. 187 KPC |
| Odpisy | Oryginał pozwu dla sądu oraz odpis pozwu z załącznikami dla drugiego małżonka | 1 odpis dla jednego pozwanego; dokumenty należy dołączyć w liczbie wymaganej dla uczestników postępowania | art. 128 KPC |
| Opłata sądowa | Dowód uiszczenia opłaty od pozwu | 600 zł | art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych |
| Sposób złożenia | Biuro podawcze właściwego sądu albo przesyłka pocztowa; zachować dowód nadania lub potwierdzenie złożenia | 1 przesyłka zawierająca komplet dokumentów | art. 165 § 2 KPC |
Kwota 600 zł jest opłatą stałą od pozwu o rozwód. Liczba odpisów zakłada jednego pozwanego; przy większej liczbie uczestników trzeba przygotować dodatkowe odpisy. Właściwość sądu i zakres załączników należy sprawdzić w konkretnej sprawie.
Odpisy i opłata
Opłata stała od pozwu o rozwód wynosi 600 zł. Podstawą jest art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, której tekst jednolity został opublikowany w 2025 roku. Do pozwu trzeba dołączyć dowód uiszczenia tej opłaty.
Przed złożeniem należy sprawdzić, czy komplet obejmuje 1 oryginał dla sądu, 1 odpis dla drugiego małżonka, odpisy załączników oraz potwierdzenie opłaty. Jeżeli dokumentów jest więcej, odpis pozwu dla pozwanego powinien zawierać także załączniki, na które powód powołuje się w piśmie.
Gdzie i jak złożyć pozew o rozwód
Co do zasady pozew o rozwód składa się do sądu okręgowego właściwego dla ostatniego wspólnego miejsca zamieszkania małżonków, jeżeli choć jedno z nich nadal mieszka lub przebywa w tym okręgu. Regułę tę określa art. 41 Kodeksu postępowania cywilnego, którego tekst jednolity pochodzi z 2026 roku.
Komplet można złożyć osobiście w biurze podawczym właściwego sądu albo wysłać przesyłką pocztową. Przy wysyłce trzeba zachować dowód nadania, a przy złożeniu osobistym — potwierdzenie złożenia. Przed przekazaniem dokumentów warto ponownie sprawdzić sąd, podpis, załączniki, 1 odpis oraz dowód opłaty.
Jeżeli nie można zastosować podstawowej reguły dotyczącej ostatniego wspólnego miejsca zamieszkania, właściwość sądu ustala się według dalszych reguł wskazanych w Kodeksie postępowania cywilnego. Nie należy wybierać sądu wyłącznie na podstawie jego nazwy lub odległości od domu.
Czego nie kopiować z uniwersalnego wzoru
Uniwersalny pozew o rozwód wzór nie zastąpi analizy faktów. Nie należy automatycznie zaznaczać rozwodu z winą, jeżeli pozew nie zawiera konkretnych zdarzeń i dowodów. Nie powinno się też przepisywać żądań dotyczących dzieci, alimentów, kontaktów lub mieszkania, jeśli nie odpowiadają codziennej sytuacji rodziny.
Przy jednym pozwanym trzeba przygotować 1 odpis dla pozwanego, wraz z załącznikami wymaganymi dla uczestnika postępowania.
Największe ryzyko błędu pojawia się wtedy, gdy wzór zawiera sprzeczne żądania albo opisuje dzieci i kontakty w sposób ogólny. Każdy punkt powinien odpowiadać na pytanie, czego powód żąda, z jakiego powodu i jakim dowodem chce to wykazać. Brak wymaganych dokumentów lub błędne żądania mogą prowadzić do wezwania do uzupełnienia braków; w sprawach z przemocą, sporem o dzieci, majątkiem lub ryzykiem ograniczenia władzy rodzicielskiej warto skonsultować treść z radcą prawnym albo adwokatem.
Najczęstsze pytania
Co musi zawierać pozew o rozwód?
Oznaczenie właściwego sądu i stron, żądanie rozwodu, uzasadnienie, dowody, podpis oraz załączniki i odpis dla drugiego małżonka. W zależności od sytuacji należy dodać żądania dotyczące winy, dzieci, alimentów, kontaktów lub sposobu korzystania ze wspólnego mieszkania.
Jakie dokumenty dołączyć do pozwu o rozwód?
Najczęściej dołącza się odpis aktu małżeństwa, a gdy są wspólne małoletnie dzieci — ich odpisy aktów urodzenia. Pozostałe dokumenty dobiera się do żądań, na przykład dokumenty dotyczące dochodów, kosztów utrzymania, leczenia, przemocy lub innych faktów istotnych dla sprawy.
Gdzie złożyć pozew o rozwód?
Co do zasady do właściwego sądu okręgowego, ustalanego według ostatniego wspólnego miejsca zamieszkania małżonków, jeżeli jedno z nich nadal mieszka lub przebywa w tym okręgu. W innych sytuacjach stosuje się dalsze reguły właściwości wskazane w Kodeksie postępowania cywilnego.
Czy pozew o rozwód można wysłać pocztą?
Tak. Można wysłać go przesyłką pocztową do właściwego sądu. Warto zachować potwierdzenie nadania, a przed wysyłką sprawdzić kompletność podpisu, załączników, odpisu i dowodu opłaty.
Źródła
- Kodeks postępowania cywilnego — tekst jednolity — Kancelaria Sejmu, ISAP, 2026, Dz.U. 2026 poz. 468
- Kodeks rodzinny i opiekuńczy — tekst jednolity — Kancelaria Sejmu, ISAP, 2026, Dz.U. 2026 poz. 236
- Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych — tekst jednolity — Kancelaria Sejmu, ISAP, 2025, Dz.U. 2025 poz. 1228
