Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku – treść i załączniki

6 min czytania
Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku – treść i załączniki

Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku składa się do właściwego sądu spadku jako pismo wszczynające postępowanie nieprocesowe. Trzeba wskazać wnioskodawcę, wszystkich znanych zainteresowanych, dane spadkodawcy, podstawę dziedziczenia oraz dołączyć dokumenty potwierdzające zgon, pokrewieństwo, małżeństwo i ewentualny testament. Opłata od wniosku wynosi 100 zł.

Gdzie złożyć wniosek o stwierdzenie nabycia spadku?

Właściwy jest sąd rejonowy ostatniego miejsca zwykłego pobytu spadkodawcy. Właściwość sądu wynika z art. 628 Kodeksu postępowania cywilnego.

Jeżeli ostatniego miejsca zwykłego pobytu spadkodawcy nie można ustalić w Polsce, wniosek składa się do sądu miejsca, w którym znajduje się majątek spadkowy albo jego część. Gdy nie da się zastosować żadnej z tych podstaw, sprawę rozpoznaje Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy.

W nagłówku pisma należy podać nazwę i adres wybranego sądu, a niżej oznaczyć wnioskodawcę oraz pozostałych zainteresowanych. Wniosek dotyczy stwierdzenia nabycia spadku.

Kogo wskazać jako uczestnika?

W postępowaniu spadkowym nie wskazuje się pozwanego. Wniosek powinien zawierać dane zainteresowanych, czyli osób, których praw może dotyczyć postanowienie sądu. Zgodnie z art. 510, art. 511 i art. 669 KPC sąd wzywa w szczególności małżonka spadkodawcy, jego zstępnych, osoby przysposobione, rodziców i rodzeństwo.

Należy również wskazać wszystkich znanych spadkobierców testamentowych. W piśmie warto podać imię i nazwisko, adres oraz, w miarę możliwości, dane pozwalające na identyfikację każdej osoby.

Nie należy pomijać krewnego tylko dlatego, że prawdopodobnie nie dziedziczy. Sąd samodzielnie bada krąg spadkobierców, ale wnioskodawca powinien przedstawić wszystkie znane informacje. Jeżeli nie można ustalić adresu albo danych uczestnika, trzeba opisać we wniosku, co jest znane i dlaczego ustalenie pełnych danych nie było możliwe.

Co zawiera wniosek?

Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku powinien zawierać oznaczenie sądu, dane wnioskodawcy, dane zainteresowanych, żądanie oraz uzasadnienie. Żądanie może wskazywać, że wnioskodawca domaga się stwierdzenia nabycia spadku po określonym spadkodawcy przez wskazane osoby, według dziedziczenia ustawowego albo testamentowego.

Dane spadkodawcy obejmują co najmniej imię i nazwisko, imiona jego rodziców, numer PESEL, jeżeli został nadany, datę i miejsce zgonu oraz ostatnie miejsce zwykłego pobytu. Są to elementy wskazane w art. 677 § 1 pkt 1 KPC. W uzasadnieniu należy opisać relacje rodzinne, małżeństwo, dzieci, osoby przysposobione oraz inne okoliczności istotne dla dziedziczenia.

Dla każdego spadkobiercy będącego osobą fizyczną należy przygotować imię i nazwisko, imiona rodziców oraz datę i miejsce urodzenia. Wnioskodawca powinien wskazać tytuł powołania do spadku, czyli dziedziczenie ustawowe albo testamentowe, oraz wysokość udziałów. Przy dziedziczeniu testamentowym trzeba dodatkowo podać formę testamentu, na przykład testament własnoręczny lub notarialny, jeżeli wynika to z posiadanych dokumentów.

Wniosek powinien także zawierać informację, czy spadkodawca pozostawił testament. Sąd z urzędu bada, kto jest spadkobiercą testamentowym i ustawowym oraz czy testament został sporządzony. Wynika to z art. 670 KPC. Osoba, u której testament prawdopodobnie się znajduje, może zostać wezwana do jego złożenia.

Na końcu pisma trzeba zamieścić wykaz załączników oraz podpisać wniosek. Do sądu składa się oryginał pisma, a odpisy należy przygotować dla wskazanych uczestników. Liczba odpisów powinna odpowiadać liczbie zainteresowanych albo późniejszym zarządzeniom sądu.

Jakie dokumenty dołączyć?

Podstawowe dokumenty do sprawy spadkowej mają pozwolić sądowi ustalić dwie kwestie: kto należy do kręgu spadkobierców oraz czy dziedziczenie wynika z ustawy, czy z testamentu. Najczęściej potrzebne są akt zgonu spadkodawcy, akty urodzenia i małżeństwa dokumentujące relacje rodzinne, testament oraz dowód uiszczenia opłaty.

Dokument lub element wniosku Liczba odpisów Dane lub opłata
Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku Oryginał dla sądu oraz odpisy dla uczestników Dane wnioskodawcy, zainteresowanych, spadkodawcy, żądanie i uzasadnienie; opłata 100 zł
Akt zgonu spadkodawcy Co najmniej 1 odpis do akt; dodatkowe kopie dla uczestników, jeżeli sąd ich wymaga Potwierdza datę i miejsce zgonu
Akty urodzenia, małżeństwa lub inne akty stanu cywilnego Co najmniej 1 odpis każdego aktu do akt; dodatkowe kopie dla uczestników, jeżeli sąd ich wymaga Dokumentują pokrewieństwo, małżeństwo i zmianę nazwiska; odpis zupełny zawiera także wzmianki dodatkowe
Testament Oryginał, jeżeli jest w posiadaniu wnioskodawcy; kopie dla uczestników według zarządzenia sądu Należy wskazać formę testamentu; sąd bada, czy spadkodawca go pozostawił
Informacje o pozostałych spadkobiercach Odpis wniosku dla każdego wskazanego uczestnika Imię i nazwisko, adres, a w miarę możliwości także dane pozwalające na identyfikację
Dowód uiszczenia opłaty 1 dołączenie do wniosku 100 zł od wniosku; inne wnioski zawarte w tym samym piśmie mogą podlegać osobnym opłatom

Liczbę odpisów należy dostosować do liczby uczestników wskazanych we wniosku oraz zarządzeń sądu. Dokumenty składane do sądu powinny pozwalać ustalić krąg spadkobierców i podstawę dziedziczenia; sąd może wezwać do uzupełnienia braków.

Akt zgonu potwierdza datę i miejsce śmierci. Akty urodzenia wykazują pokrewieństwo, a akty małżeństwa mogą potwierdzać małżeństwo lub zmianę nazwiska. Zgodnie z art. 43–45 Prawa o aktach stanu cywilnego odpis zupełny powtarza treść aktu wraz ze wzmiankami dodatkowymi, natomiast odpis skrócony zawiera treść aktu uwzględniającą te wzmianki. Odpis może uzyskać osoba wykazująca interes prawny, w tym sąd.

Jeżeli dokumentu nie można uzyskać, należy wyjaśnić to w treści wniosku i wskazać, jakie informacje są dostępne. Sąd może przeprowadzić dalsze czynności, a osoba posiadająca testament może zostać zobowiązana do jego przedstawienia. Zapewnienie spadkowe może służyć jako dowód, że nie ma innych spadkobierców. Obejmuje informacje o osobach, które mogłyby dziedziczyć razem ze znanymi spadkobiercami lub ich wyłączać, oraz o testamentach spadkodawcy.

Jeżeli zapewnienie albo inne dowody nie wystarczą do ustalenia kręgu spadkobierców, sąd może wezwać nieustalonych spadkobierców przez ogłoszenie. Termin na zgłoszenie i udowodnienie nabycia spadku wynosi 3 miesiące od dnia wskazanego w ogłoszeniu.

Ile kosztuje wniosek?

Opłata stała od wniosku o stwierdzenie nabycia spadku wynosi 100 zł. Podstawą jest art. 49 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, w brzmieniu tekstu jednolitego z 2024 r. Dowód uiszczenia tej kwoty należy dołączyć do wniosku.

Jeżeli w jednym piśmie zawarto także inne wnioski wymienione w art. 49 ust. 1 tej ustawy, opłatę pobiera się od każdego z nich oddzielnie. Dlatego przed złożeniem pisma trzeba sprawdzić, czy dokument zawiera wyłącznie żądanie stwierdzenia nabycia spadku, czy również dodatkowe żądania procesowe.

Sąd może wezwać do uzupełnienia brakujących dokumentów albo odpisów. Prawomocne postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku sąd wpisuje niezwłocznie do Rejestru Spadkowego za pośrednictwem systemu teleinformatycznego, zgodnie z art. 679¹ KPC.

Informacja dotyczy postępowania sądowego i nie zastępuje analizy konkretnego stanu rodzinnego; przy nieznanych spadkobiercach, sporze o testament lub brakujących aktach stanu cywilnego warto skonsultować treść wniosku z profesjonalnym pełnomocnikiem.

Najczęstsze pytania

Co zawiera wniosek o nabycie spadku?

Powinien zawierać oznaczenie sądu, dane wnioskodawcy i zainteresowanych, dane spadkodawcy, żądanie stwierdzenia nabycia spadku, opis relacji rodzinnych, informację o testamencie, uzasadnienie, wykaz załączników oraz dowód opłaty.

Kogo wskazać jako uczestnika?

Należy wskazać wszystkie znane osoby, których praw dotyczy wynik sprawy, w szczególności małżonka, dzieci i innych zstępnych, osoby przysposobione, rodziców, rodzeństwo oraz osoby powołane w testamencie.

Jakie dokumenty dołączyć?

Najczęściej dołącza się akt zgonu spadkodawcy, akty urodzenia lub małżeństwa wykazujące pokrewieństwo, testament oraz dowód uiszczenia opłaty. Jeżeli dokumentu nie można uzyskać, należy wyjaśnić to we wniosku.

Ile kosztuje wniosek?

Sama opłata stała od wniosku o stwierdzenie nabycia spadku wynosi 100 zł. Inne wnioski wymienione w art. 49 ust. 1 mogą podlegać osobnym opłatom.

Źródła

  • Kodeks postępowania cywilnego – tekst jednolity — Dziennik Ustaw / ELI, 2024, Dz.U. 2024 poz. 1568, art. 510–511, 628, 669–679
  • Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych – tekst jednolity — Dziennik Ustaw / ELI, 2024, Dz.U. 2024 poz. 959, art. 49
  • Prawo o aktach stanu cywilnego – tekst jednolity — Dziennik Ustaw / ELI, 2022, Dz.U. 2022 poz. 1681, art. 43–45

Tekst został utworzony przy pomocy sztucznej inteligencji (modeli językowych).

Redakcja z Kancelarii Moch
Redakcja z Kancelarii Moch

Redakcja Kancelarii Moch – wyjaśniamy zagadnienia prawne w sposób rzeczowy, zrozumiały i oparty na praktycznym zastosowaniu przepisów.